Er zijn meer wegen die naar Rome leiden

Een kwestie die de rechtsgeleerde literatuur al lang verdeeld houdt – althans het deel dat zich bekommert om het filmrecht – is ‘het vermoeden van overdracht’. Kortweg behelst dit ‘vermoeden’ dat tenzij schriftelijk tussen maker en producent iets anders is afgesproken, ‘vermoed’ wordt dat de maker de belangrijkste exploitatie-rechten aan de producent heeft overgedragen.

Er zijn veel verschillende interpretaties van dit ‘rechtsvermoeden’ mogelijk. Sommigen (schrijver dezes bijvoorbeeld) stellen dat de regel niet meer is dan een omkering van rechtswege van de bewijslast (de maker moet bewijzen dat hij iets niet gedaan heeft), anderen zeggen dat het vermoeden in feite een rechtsplicht tot overdracht is waarvan slechts onder zeer specifieke omstandigheden kan worden afgeweken. (Die laatste stelling wordt bijvoorbeeld verdedigd door Advocaat Generaal Verkade in zijn recente conclusie bij ‘NORMA/NL Kabel’, te downloaden via Boek9 of IE Forum).

In een vonnis van de kantonrechter Amsterdam d.d. 18 september 2013 (hier of hier) speelt het probleem van de overdracht in een licentie die door de auteur van een aflevering van de t.v.-serie ‘Kamer 215’ is gegeven aan een (inmiddels gefailleerde) producent. De t.v. aflevering (‘Suite voor het personeel’) is lang na de oorspronkelijke uitzending  via een digitaal themakanaal op internet door NTR  herhaald. De schrijver (‘X’) stelt dat hij hier nooit toestemming voor heeft gegeven en dat NTR hem dan ook een vergoeding verschuldigd is.

Helemaal duidelijk is het niet in het vonnis, maar blijkbaar is er de stelling ingenomen dat  schrijver X zijn auteursrecht op grond van het vermoeden van overdracht uit art. 45d Aw al was verloren aan de producent. Gevolg daarvan zou natuurlijk zijn, dat X niets te eisen heeft omdat hij de facto geen rechten meer heeft.

De rechter beslist dat, ik citeer: “In artikel 2 van licentieovereenkomst I is opgenomen dat de auteurs aan de producent een licentie verlenen om hun prestatie voor omroepdoeleinden te gebruiken. Daarmee staat vast dat de B.V. en X een van het vermoeden van overdracht van artikel 45d Aw afwijkende regeling hebben getroffen.”

Vervolgens wordt ingegaan op de vraag of de destijds verleende licentie voor herhalingen betrekking had op herhalingen via internet. De rechter zegt daarover: “Niet snel mag worden aangenomen dat indien een algemene omschrijving van de gelicentieerde rechten is opgenomen daaronder ook exploitatievormen zijn begrepen die ten tijde van het aangaan van de overeenkomst nog niet bestonden, of nog geen gemeengoed waren.” Dat men in 1991 al dacht aan een digitaal thema-kanaal komt de rechter niet aannemelijk voor.

Wat dit vonnis interessant maakt, is wat mij betreft de manier waarop de rechter het vermoeden van overdracht benadert. Doorgaans wordt namelijk door producenten gesteld dat als er niet (contractueel) expliciet een uitzondering is gemaakt voor bepaalde rechten, er vanuit moet worden gegaan dat die rechten dus naar de producent zijn overgegaan. Maar in dit vonnis gaat de rechter uit van het omgekeerde: juist wanneer er wèl bepaalde rechten zijn overgedragen, is dat een beding tussen maker en producent dat afwijkt van de algemene rechtenoverdracht zoals die ‘vermoed’ wordt in art. 45d Aw.

De benadering van de kantonrechter sluit mijns inziens meer aan bij het wettelijk systeem, waarin rechten toekomen aan makers en niet aan producenten. Deze benadering is ook meer in lijn met die van het Europese Hof in het arrest ‘Luksan’ (HvJ EU 9 februari 2012, Zaak C-277/10 (Luksan tegen Petrus van der Let), waarin expliciet werd gesteld dat een maker vrij over zijn rechten moet kunnen beschikken, vermoeden van overdracht of niet.

Advertenties

Over krachtblog

Advocatenkantoor in Amsterdam, gespecialiseerd in Intellectuele Eigendom en effectieve procedures.
Dit bericht werd geplaatst in Auteursrecht, Licenties en getagged met , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s