Is ‘Seinfeld’ niet een merk…?

Seinlanguage twitteraccount
De aanleiding voor deze blog is een artikel in NRC Handelsblad van 14 juli 2015 (“Kassa! Dacht ik“), geschreven door NRC-redacteur Peter Zantingh. Zantingh beheert een Twitter-account (@Seinlanguage), waarop hij iedere dag een citaat uit de populaire tv-serie ‘Seinfeld‘ publiceert. Zijn Twitter-account wordt gevolgd door 153.000 mensen, die op die manier iedere dag van hem een geinig Seinfeld-zinnetje ontvangen. In het artikel in NRC vertelt Zantingh hoe hij tevergeefs heeft geprobeerd om met zijn succesvolle Twitteraccount geld te verdienen.

Jerry Seinfeld, bekend van de tv-serie ‘Seinfeld’, is een beroemde Amerikaanse komiek. Beroemdheid valt te verzilveren en doorgaans is het – behoudens uitzonderingen – alleen de beroemdheid en zijn/haar management die bepaalt hoe de populariteit commercieel uitgebaat mag worden. Te denken valt aan het gebruik van afbeeldingen van de bekende persoon, aan naamsgebruik in combinatie met commerciële diensten en/of aan de verkoop van de producten waarmee de faam is verworven (bijvoorbeeld tv-programma’s of kookboeken). Jamie Oliver is bij mijn weten een goed voorbeeld van een beroemdheid die met allerhande fabrikanten licentie-overeenkomsten heeft gesloten om de bekende naam optimaal te ‘vermarkten’.

Het NRC-artikel is tamelijk vermakelijk, met een hoog ‘Schadenfreude‘-gehalte, maar dat is niet waar het mij om te doen is. Als IE-advocaat verbaasde ik me erover dat dit soort niet-officiële diensten überhaupt bestaan. Want wat de nijvere twitteraar in feite probeert te doen, is aanhaken bij het succes van een ander en daar een slaatje uit slaan; maar het verzilveren van populariteit – ik zei het al – is meestal iets waar de bekende persoon in kwestie zich zèlf ook nogal intensief mee bezig houdt. Dus mag Zantingh dat zomaar doen met Seinfeld?

Bij het artikel staat een deel van het antwoord al gegeven (“Mag je een Twitteraccount eigenlijk wel verkopen?”). Volgens de gebruiksvoorwaarden van Twitter mag een account niet worden verkocht, maar inventieve mensen hebben daar al inventieve oplossingen voor gevonden. Zo’n oplossing is bijvoorbeeld dat de oorspronkelijke ‘eigenaar’ van het account er in naam bij betrokken blijft, maar in feite de zeggenschap ervan overdraagt. Daarmee hebben sommige mensen in het verleden goed geld verdient en NRC-redacteur Zantingh zou ook graag tot die groep mensen behoren.

Maar in het geval van dit Seinfeld-account, lijkt mij dat de account-eigenaar goed wegkomt als hij niet een reusachtige schadeclaim over zich heen krijgt!

Ten eerste, wat betreft de inhoud: Zantingh publiceert sinds oktober 2009 iedere dag een citaat uit de serie. Dat is inhoudelijk het enige wat hij doet, er is geen sprake van duiding of toelichting. In het algemeen kan men best zonder toestemming ergens een citaatje uit gebruiken, maar in dit geval heeft Zantingh een site opgebouwd waar al rond de 2000 citaten staan. Dat is geen incidenteel gebruik meer, maar begint op een bloemlezing te lijken. Nergens uit het stuk in NRC blijkt dat er door de auteur of auteurs (Jerry Seinfeld?) toestemming is gegeven voor het overnemen van zoveel tekst.

Ten tweede, het gebruik van de naam ‘Seinfeld’. Het zou me verbazen als die naam niet geregistreerd staat als merk. Een snelle zoektocht levert inderdaad een Amerikaanse merkregistratie op voor ‘Jerry Seinfeld’, maar het Benelux-register geeft niets. Even Europees doorzoeken, en jawel: via het OHIM (het ‘Office for Harmonisation in the Internal Market’) verschijnt een enorme lijst van merkregistraties voor ‘Jerry Seinfeld’ èn voor ‘Seinfeld’, waaronder registraties op naam van Warner Brothers Entertainment Inc.

Het merkenrecht is ‘een keihard recht’, zoals ik ooit een Haagse rechter aan mijn wederpartij hoorde uitleggen (de wederpartij stond zwak maar wilde geen schikking treffen; dat heeft hem uiteindelijk onnodig veel geld gekost – maar dat is een andere kwestie). Het keiharde zit ‘m dáárin, dat de merkhouder in beginsel ieder gebruik van het merk kan verbieden.

De vraag is of gebruik van ‘Seinfeld’ voor een Twitteraccount ook inderdaad ‘merkgebruik’ oplevert? Die vraag wordt eigenlijk al beantwoord in het artikel zèlf. Zantingh beschrijft hoe hij in samenwerking met een poster-fabrikant succesvol posters met Seinfeld-citaten heeft verkocht. Met andere woorden, er is sprake (geweest) van gebruik van het merk ‘in het economisch verkeer’. De twitteraar heeft doelbewust het merk van een ander ingezet om er geld mee te verdienen.

Ter vergelijking: stel je voor dat de redacteur een Twitteraccount zou hebben waarop hij iedere dag een stukje uit een BMW-folder citeert en vervolgens in samenwerking met een garage nagemaakte BMW-wieldoppen verkoopt. Reken maar dat BMW daar snel een einde aan zou maken.

Tot slot: het Twitteraccount biedt de mogelijkheid om handig YouTube-filmpjes met Seinfeld-clipjes te bekijken. Die clipjes verschijnen op de pagina van het Twitter-account. Mag dat? Ja, dat mag.

Advertenties

Over krachtblog

Advocatenkantoor in Amsterdam, gespecialiseerd in Intellectuele Eigendom en effectieve procedures.
Dit bericht werd geplaatst in Aansprakelijkheid, Auteursrecht, Internet, Merkenrecht en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Is ‘Seinfeld’ niet een merk…?

  1. Pingback: Kuifje op de rotsen | Kracht advocatuur juridische blog

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s