Advocaat en aardbeving

Dankzij de befaamde ‘Amerikaanse toestanden’ hebben ook in Nederland advocaten een curieuze reputatie. Soms lijkt het alsof advocaten halve quiz-masters zijn (of willen zijn), dan weer alsof we niets anders doen dan boeven beschermen. Maar in werkelijkheid zijn advocaten de hoeders van de rechtstaat. Prangend voorbeeld: de strijd tussen huiseigenaren in Groningen en de aardbeving-opwekkende praktijken van de NAM.

Het klinkt misschien onwaarschijnlijk, maar uit eigen praktijk weet ik dat advocaten helpen om problemen op te lossen. Partijen die in een conflict zijn terechtgekomen, praten namelijk niet zo goed met elkaar. En ook als ze wel praten, zijn de belangen tegengesteld. Dat is de reden dat er emotionele conflicten ontstaan en er rechtszaken worden gevoerd. Zelfs (of: vooral) als de overheid erbij betrokken is.

Schade kost geld, en geld leidt tot emoties. Als financiële belangen oplopen, lopen ook de emoties op. Soms lijkt het alsof het uitsluitend boze burgers zijn die zich emotioneel gedragen, maar wie wat beter kijkt, ziet vaak ook een andere partij die irrationeel handelt. Waarom zijn er in Groningen bijvoorbeeld rechtszaken nodig om te bepalen dat de aardbevings-schade van gedupeerde huiseigenaren door de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) nu al moet worden vergoed? Waarom vond de NAM dat zèlf niet?

Zoals uitgebreid in het nieuws is geweest (zie bijvoorbeeld de NOS, het NRC en het FD), is de NAM op 2 september 2015 door een speciale rechtbank veroordeeld om de schade aan de getroffen huiseigenaren nu al te vergoeden. Dat betekent echter niet dat de NAM op korte termijn de buidel zal openen, want die schade moet van geval tot geval worden vastgesteld – zodat daar naar verwachting óók nog wel wat rechtszaken over zullen worden gevoerd.

Zoals alle bedrijven heeft de NAM allereerst het eigen financieel belang voor ogen. Kort samengevat, komt dat belang naar voren in de gedachte – en hier doe ik uiteraard aannames en chargeer ik, en misschien beledig ik zelfs de NAM-directie en de betrokken minister(s) en staatssecretaris(sen), waarvoor bij voorbaat mijn welgemeende excuses – dat iedere cent die niet wordt uitgegeven er één is. Of anders gezegd: NAM èn de Rijksoverheid wisten natuurlijk best dat je niet eindeloos gas uit de bodem van Groningen kunt pompen zonder grondverschuivingen en aardbevingen te veroorzaken – maar in plaats van dat meteen ruiterlijk te erkennen en de schade ruimhartig te vergoeden, heeft NAM haar uiterste best gedaan om de kosten voor zichzelf zo beperkt mogelijk te houden.

Het staat NAM en de betrokken overheid vrij om de eigen schade te willen beperken, maar toch wringt er iets. In Nederland kennen we het principe van ‘égalité devant les charges publiques’, oftewel de ‘gelijkheid voor de publieke lasten’. Kort samengevat: de lasten van een rechtmatige handeling ten behoeve van de gemeenschap, moeten door die hele gemeenschap worden gedragen en mogen niet eenzijdig terechtkomen bij een kleine groep. Aangezien heel Nederland plezier heeft van al dat aardgas, moet dus ook heel Nederland bijdragen aan het vergoeden van de onevenredige nadelen die de mensen in Groningen ondervinden. De NAM, in samenspraak met- en desnoods gedwongen door de minister, had al lang geleden tot passende maatregelen over moeten gaan.

(Kleine kanttekening: het principe van de ‘gelijkheid etc.’ geldt voor overheidshandelen; de NAM is strikt genomen niet de overheid, maar is daarmee op vergaande wijze verweven. Het principe is dus in dit geval niet één op één toepasbaar om een vergoeding van NAM te vorderen. Uit het vonnis blijkt ook niet dat in de rechtszaak tegen de NAM door advocaten een beroep op dit principe is gedaan. De advocaten beriepen zich eenvoudigweg op de risico-aansprakelijkheid voor mijnbouw-exploitanten.)

Ik begon deze blog met een verwijzing naar de reputatie van advocaten. Die reputatie is omstreden en we hebben nu zelfs een minister van Veiligheid en Justitie die zich herhaaldelijk minachtend heeft uitgelaten over de advocatuur. Maar mede dankzij de inspanningen van een voortvarend advocatenkantoor zullen de lasten de komende tijd weer ìets rechtvaardiger worden verdeeld!

(Een goede beknopte juridische analyse van het vonnis staat hier. Voor het persbericht van de rechtbank en het vonnis zie hier. Voor de verhalen van de Groninger actievoerders zie hier, hier, of hier.)

Advertenties

Over krachtblog

Advocatenkantoor in Amsterdam, gespecialiseerd in Intellectuele Eigendom en effectieve procedures.
Dit bericht werd geplaatst in Aansprakelijkheid, Effectief procederen, Maatschappij en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Advocaat en aardbeving

  1. Pingback: Dode vissen, seks, en méér massa-claims! | Kracht advocatuur juridische blog

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s