Geen bescherming voor ’t Dokkumer Lokaaltje

NFLS screenshotEen telkens terugkerend probleem is de bescherming van een idee: creatieve mensen, al dan niet via een bedrijf, hebben voor de uitwerking van hun ideeën de hulp nodig van machtige(r) partijen, maar weten niet hoe ze kunnen voorkomen dat hun idee wordt ‘gestolen’. Een triest voorbeeld van hoe het mis kan gaan, levert een  uitspraak van de Rechtbank Noord-Nederland van 20 april 2016 (Stichting Noord Friesche Lokaal Spoorwegmaatschappij tegen De Gemeente Leeuwarderadeel).

In Friesland, in de buurt van Leeuwarderadeel, ligt het tracé van een voormalige lokale spoorlijn, het ‘Dokkumer Lokaaltje’. Staatsbosbeheer heeft in 2004 voorgesteld om van de oude spoorlijn een ‘ecologische fietsroute’ te maken, maar pas als in 2009 de projectontwikkelaar G.R.A. -CV (‘GRA’) betrokken raakt, worden de plannen concreet. GRA doet onderzoek naar wat er nog meer mogelijk is met het oude spoortracé, richt de Stichting Noord Friesche Lokaal Spoorwegmaatschappij (‘NFLS’) op, overlegt met de Gemeente Leeuwarderadeel, verwerft twee voormalige spoorbruggen, brengt een brochure uit over haar plannen – en kortom, GRA/NFLS zijn goed bezig!

Kern van de plannen is om een toeristenattractie te maken van het herontwikkelde spoor (inclusief een te herbouwen oud stationsgebouw) . Een goed plan, daar lijken alle partijen het over eens te zijn, maar enkele jaren later (we zijn dan inmiddels in 2014) is NFLS nog immer bezig met het opstellen van telkens nieuwe projectplannen en masterplannen, terwijl er van het daadwerkelijk aanleggen van de beoogde toeristische attracties nog geen sprake is. En dan gaat het mis.

De Gemeente besluit dat ze wel zonder NFLS kan. Ze koopt het betreffende spoortracé van ProRail en verspreidt (eind 2015) een brochure over de aanleg van een wandel- en fietsroute langs het ‘Dokkumer Lokaaltje’. Maar NFLS reageert hier nogal anders op dan verwacht: NFLS stelt de Gemeente aansprakelijk wegens auteursrechtinbreuk op haar plannen en op de brochure van NFLS. Dat pakt rampzalig uit.

De rechtbank kijkt eerst of het überhaupt mogelijk is dat NFLS een auteursrecht kan doen gelden op het plan tot herontwikkeling van de spoorlijn. Ze constateert dat dit kan (r.o. 4.3), maar komt na wat wikken en wegen tot de conclusie dat het idee “om een oude spoorlijn die nog steeds deels in het landschap aanwezig is (…) te herontwikkelen tot een toeristische trekpleister (…) een beproefd concept is dat al vele malen eerder is bedacht en uitgevoerd op diverse plekken in Nederland en daarbuiten.” Het plan van NFLS is dus niet oorspronkelijk genoeg om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen.

Van een inbreuk op de brochure is ook geen sprake, omdat (r.o. 4.11) een wezenlijk onderdeel van het plan van NFLS (‘spoorfietsen’, zie bijvoorbeeld HIER) niet is opgenomen in de brochure. Bovendien maakt de brochure van de Gemeente een andere ‘totaalindruk’ dan de brochure van NFLS. Het auteursrecht kan dus niet helpen. NFLS heeft tot slot nog een vordering ingesteld op grond van onrechtmatige daad, maar heeft aan die vordering ten grondslag gelegd dat de Gemeente bewust net zo’n soort brochure heeft gemaakt als NFLS (r.o. 4.15). Dat was een verkeerde keuze, want de rechtbank had al geoordeeld dat de brochures nìet op elkaar lijken, dus daar stranden de vorderingen van NFLS meteen op.

Waarom is dit alles van belang? Omdat, als je het mij vraagt, NFLS de plank volledig mis heeft geslagen met haar vorderingen. De werkelijke kwestie is natuurlijk helemaal niet dat de Gemeente enig auteursrecht heeft geschonden, maar dat de Gemeente jarenlang achterover heeft geleund terwijl GRA en NFLS een plan ontwikkelden hoe van het Dokkumer Lokaaltje een toeristenattractie kon worden gemaakt. En op het moment dat GRA en NFLS hadden laten zien wat er mogelijk was en hoe zoiets zou moeten worden aangepakt, ging de Gemeente er met de inspanningen van GRA/NFLS vandoor.

De vraag is hoe GRA en NFLS deze rampzalige ontwikkeling hadden kunnen voorkomen? Het antwoord daarop lijkt niet zo ingewikkeld: ze hadden tussentijds met de Gemeente al afspraken moeten maken over wat GRA en NFLS daadwerkelijk gingen doen. GRA c.s. hadden sneller tot uitvoering van hun plannen moeten overgaan, en ze hadden de Gemeente (schriftelijk) moeten laten weten (i) wat er van de Gemeente verwacht werd, en (ii) op welke manier de Gemeente geacht werd daar aan toe te zijn gekomen. En bovenal hadden GRA c.s. de Gemeente moeten ‘verleiden’ om concrete uitspraken te doen over de verhouding tussen GRA/NFLS en de Gemeente (met andere woorden: op schrift stellen van verantwoordelijkheden).

Goed advies in dit soort zaken lijkt misschien nogal makkelijke wijsheid-achteraf. Maar dat geldt niet voor het vervolg van deze rechtszaak. Het ontwikkelen van een plan voor herontwikkeling mag dan misschien niet berusten op een aaneenschakeling van originele keuzes, het lijkt mij uiterst onjuist (en onnodig) dat GRA en NFLS na bijna zes jaar plannen, investeren en overleggen met lege handen achterblijven.

(Vragen, opmerkingen? Mail: erik.devos@kracht-advocatuur.com)

 

 

Advertenties

Over krachtblog

Advocatenkantoor in Amsterdam, gespecialiseerd in Intellectuele Eigendom en effectieve procedures.
Dit bericht werd geplaatst in Aansprakelijkheid, Auteursrecht, Effectief procederen, Onrechtmatige daad en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op Geen bescherming voor ’t Dokkumer Lokaaltje

  1. Chris Rijff zegt:

    De (her)ontwikkeling van het Dokkumer lokaaltje – als marketing instrument voor Noordoost Friesland – is een ‘Bottom up verhaal’ waar men in Friesland kennelijk nog niet aan toe is. http://www.dokkumerlokaaltje.com/wachtkamer-documentatie (Masterplan)
    Dat een dergelijke ontwikkeling wel degelijk kans van slagen heeft mag blijken, omdat – sinds de juridische strijd in Leeuwarderadeel ontbrande – in diezelfde periode tussen Hengelo en Twekkelo (op eigen kosten) een vergelijkbaar project door de initiatiefnemers van de St. NFLS uit de grond is gestampt! Het verhaal (de strijd) is dan ook nog lang niet afgelopen.
    Op 25 augustus staan we bij de Raad van State weer voor het hekje.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s