Hervullen van recyclebare verpakkingen en merk-inbreuk

bx500000001070931Een paar jaar geleden bepaalde de hoogste Europese rechter (het ‘HvJ EU’) dat hervullen van (in ieder geval) gasflessen is toegestaan. Voorwaarde in die zaak was dat de gasflessen in eigendom waren overgedragen. Kort daarna verdedigde ik bij de Amsterdamse rechtbank het recht van bierbrouwerij Olm om gebruikte Heineken-bierfusten te hervullen met Olm-bier. Olm kreeg ongelijk, wat me nog steeds een beetje dwars zit. Mijn schrijnende wond werd onlangs opengehaald door een uitspraak van de Rechtbank Midden-Nederland van 31 augustus 2016, waar ik (gelukkig) niet bij betrokken was. Read ‘m and weep!

De recente strijd tussen de twee bakkers kan als volgt worden samengevat. Grote bakker De Market Foodgroup (‘MFG’) verkoopt  onder de merknaam ‘Bakkerij ’t Stoepje’ diverse soorten brood. Het brood wordt aan winkeliers (waaronder marktkooplui) geleverd in gele kratten waarop het merk ‘Bakkerij ’t Stoepje’ staat. Bakker ‘De Bakkerie’ verkoopt eveneens brood en broodwaren, en doet dat ook aan winkeliers en marktkooplieden. En het brood van De Bakkerie wordt óók geleverd in gele kratten; en soms zelfs in de gele kratten van ’t Stoepje…

De kratten van ’t Stoepje worden na gebruik door de winkeliers/marktkooplui ingeleverd bij MFG/’t Stoepje; maar ook bij de Bakkerie. Weliswaar heeft de Bakkerie haar eigen kratten, maar ze deinst er niet voor terug om de ingeleverde MFG-kratten te hergebruiken, dat wil zeggen, dat de Bakkerie de MFG-kratten hervult met haar eigen brood en die kratten vervolgens weer levert aan de marktkooplui, die ze dan weer in hun kramen zetten.

De analogie met ‘mijn’ Olm-zaak drong zich ogenblikkelijk aan me op: grote bakker/brouwer tegen kleintje, hervullen van kratten/vusten, uitputting van het merkrecht doordat de kratten/vusten van eigenaar zijn verwisseld. En daar houdt de overeenkomst niet op: ook hier wordt de hergebruiker in het ongelijk gesteld.

Het grote verschil was, dat in de zaak van Olm vs. Heineken er sprake was van stalen bierfusten die via diverse winkels  door het hele land rouleerden. Allerlei partijen kochten die fusten, variërend van café’s tot studentenverenigingen; en slechts een klein deel van die fusten kwam weer terug bij de brouwers. Waar het vooral om ging, was dat via de groothandel (de Makro), de fusten tamelijk willekeurig weer werden geretourneerd aan Heineken respectievelijk Olm, en dat zowel Heineken als Olm elkaars fusten (voorzien van elkaars merknaam) vervolgens vulden met het eigen bier en leverden aan de eigen verkopers.

Waar de uitkomst in beide zaken op hangt, is de eigendomsvraag: wie is de eigenaar van de kratten/fusten? Als de krat of het fust is verkocht, kan de merkhouder zich niet tegen verder gebruik verzetten (zijn merkrecht is ‘uitgeput’). Maar als de merkhouder de krat/het fust al die tijd in eigendom heeft gehouden, bijvoorbeeld door bij de verkoop van het bier/brood een eigendomsvoorbehoud te maken, dan is zijn merkrecht niet uitgeput. De vraag is natuurlijk: is het überhaupt wel mogelijk om te zeggen dat het produkt wèl verkocht wordt, maar de (recyclebare) verpakking nìet?

Het antwoord op die laatste vraag is, helaas, ‘ja’. In de zaak tussen de twee brouwers oordeelde de rechter in kort geding dat Heineken het bier had verkocht maar eigenaar was gebleven van de fusten, en in de zaak tussen de twee bakkerijen ging het niet anders. MFG heeft aan zijn afnemers het brood verkocht in kratten met zijn merk er op, en die kratten hebben geen deel uitgemaakt van de transactie: in de algemene voorwaarden tussen MFG en verkoper is zelfs uitdrukkelijk bepaald dat de kratten eigendom van MFG blijven en niet voor ander brood mogen worden gebruikt.

Dus, om kort te gaan, het hervullen van recyclebare verpakkingen kan door een merkhouder eenvoudig worden voorkomen door tijdig te zeggen dat de verpakking geen deel uitmaakt van de verkoop. Helemaal bevredigend vind ik het niet, maar het is de stand van het recht.

Nb! Het NOS-journaal van 4 augustus 2011 besteedde aandacht aan de Heineken/Olm ruzie: nog HIER te bekijken. Ik maakte er een video over, zie HIER. Het vonnis wordt besproken in een andere vlog/blog, zie HIER.

(Vragen, opmerkingen? Mail: erik.devos@kracht-advocatuur.com)

Advertenties

Over krachtblog

Advocatenkantoor in Amsterdam, gespecialiseerd in Intellectuele Eigendom en effectieve procedures.
Dit bericht werd geplaatst in Merkenrecht en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s