Publicatieverbod per uur

img_3067

Te betalen dwangsommen, p: EdV

Een interessant vonnis ter bevestiging van een publicatieverbod van de Rechtbank Gelderland. In het kort: een ‘publicist’ heeft op zijn website processtukken uit een lopend strafrechtelijk onderzoek gepubliceerd, waaronder getuigenverklaringen. In een eerder kort geding d.d. 8 april 2016 had de Staat (het Openbaar Ministerie) al een publicatieverbod gevorderd en gekregen. Inmiddels is de termijn van het vorige verbod verlopen, maar het onderzoek is blijkbaar nog niet afgerond. In een nieuwe rechtszaak vordert de Staat opnieuw een publicatieverbod op straffe van een dwangsom per uur.

Een publicatieverbod (een ‘uitingsverbod’) is in grondrechtelijk opzicht een moeilijke kwestie. De vrijheid van meningsuiting is immers een groot goed, en om dat recht te beperken, moeten er overtuigende redenen zijn: het verzekeren van eerlijke rechtspraak kan zo’n overtuigende reden zijn. Aan de andere kant, is openbaarheid van de rechtspraak óók een pijler van de rechtstaat, dus in beginsel moet daarover kunnen worden geschreven door wie dan ook – of niet?

Toewijzing van een vordering tot staking van bepaalde publicaties en/of staking van  aangekondigde uitlatingen vormt een beperking op het grondrecht van vrijheid van meningsuiting dat aan iedereen op grond van artikel 10 lid 1 van het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens (het ‘EVRM’) toekomt. Dit recht kan volgens het tweede lid van dat verdragsartikel worden beperkt ‘indien deze beperking bij de wet is voorzien en deze in een democratische samenleving noodzakelijk is, bijvoorbeeld ter bescherming van de goede naam of de rechten van anderen’.

De rechter moet bij een publicatieverbod een afweging maken van twee, ieder voor zich hoogwaardige, maatschappelijke en persoonlijke belangen: aan de ene kant het belang van een partij dat hij niet wordt blootgesteld aan potentieel schadelijke publicaties, en aan de andere kant het belang van de publicerende partij dat hij zich in het openbaar kritisch, informerend, opiniërend, en/of waarschuwend moet kunnen uitlaten ter voorlichting van anderen omtrent misstanden die hen zouden kunnen raken. Welke van deze belangen de doorslag behoort te geven, hangt af van alle terzake dienende omstandigheden van het geval.

In deze rechtszaak stond het belang van de publicist dat hij het publiek kon informeren tegenover het belang van het Openbaar Ministerie bij een ongestoorde rechtsgang. Het Openbaar Ministerie nam de stelling in dat het beginsel van ‘fair trial’ in het strafproces, wat door de Staat moet worden beschermd, onder druk komt te staan als getuigenverklaringen andere getuigen in dezelfde strafzaak bereiken voordat zij zelf zijn gehoord, waardoor het proces van waarheidsvinding ernstig kan worden verstoord; en bovendien dat door openbaarmaking van de vertrouwelijke documenten moest worden gevreesd voor de veiligheid van de getuigen.

In het vonnis in april had de voorzieningenrechter al geoordeeld dat het belang van de publicist bij openbaarmaking minder zwaar weegt dan het belang van het Openbaar Ministerie bij vertrouwelijkheid van (onder meer) getuigenverklaringen. In het nieuwe vonnis ziet de rechtbank geen reden om af te wijken van wat eerder is geoordeeld en legt opnieuw een publicatieverbod op. Aangezien het om publicaties op een website gaat, geldt het verbod gedurende 6 maanden, en wordt er bovendien een dwangsom van Eur. 2.500,- per uur opgelegd. De publicist mag op zijn eigen website ook geen hyperlinks plaatsen naar andere plekken op het internet waar de informatie te vinden zou zijn.

Ik kan me niet herinneren dat ik eerder een uitspraak heb gezien waarin een dwangsom per uur werd opgelegd, maar onlogisch is het niet: informatie op internet kan razendsnel op andere websites en -fora worden gekopieerd, zodat een enkele publicatie tot gevolg kan hebben dat informatie in feite ongelimiteerd wordt vrijgegegeven. In dat opzicht doet deze zaak denken aan de publicatie van de naaktfoto’s van Britt Dekker door Geen Stijl: een flinke dwangsom per uur zou daar waarschijnlijk ook wel hebben geholpen.

(Vragen, opmerkingen? Mail: contact@kracht-advocatuur.com, of ga naar http://www.kracht.legal)

Advertenties

Over krachtblog

Advocatenkantoor in Amsterdam, gespecialiseerd in Intellectuele Eigendom en effectieve procedures.
Dit bericht werd geplaatst in Aansprakelijkheid, Internet, Maatschappij, Onrechtmatige daad en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s